logo Kupuj Bez Ryzyka

System normalizacji

System normalizacji można ogólnie scharakteryzować jako system tworzony przez instytucie na szczeblu międzynarodowym, europejskim oraz krajowym, służący uzyskaniu najbardziej optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie.
Do międzynarodowych organizacji normalizacyjnych należą ISO (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna, ustanawia międzynarodowe normy ISO), IEC (Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna, ustanawia międzynarodowe normy IEC) oraz ITU (Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna, opracowuje Rekomendacje dla różnych obszarów telekomunikacji).
Uczestnikami systemu na gruncie europejskim są Europejski Komitet Organizacyjny (CEN), Europejski Komitet Organizacyjny Elektrotechniki (CENELEC) oraz Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI). Organizacje te w określonych dla siebie dziedzinach działalności opracowują Normy Europejskie (EN), tworząc razem europejski system normalizacyjny.
Na szczeblu krajowym w przypadku Polski rolę jednostki normalizacyjnej pełni Polski Komitet Normalizacyjny (PKN).
Na gruncie prawa polskiego, podstawowe dla systemu normalizacji są regulacje znajdują się w ustawie z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (DzU nr 169, poz. 1386, ze zm.), definiującej normalizację jako działalność zmierzającą do uzyskania optymalnego, w danych okolicznościach, stopnia uporządkowania w określonym zakresie, poprzez ustalanie postanowień przeznaczonych do powszechnego i wielokrotnego stosowania, dotyczących istniejących lub mogących wystąpić problemów.
Normalizacja przejawia się we wprowadzaniu dobrowolnie stosowanych norm przybierających postać dokumentów przyjętych na zasadzie porozumienia i zatwierdzonych przez upoważnioną jednostkę organizacyjną. Funkcją norm jest ustalenie - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasad, wytycznych lub charakterystyki odnoszących się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie np. bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych, właściwości użytkowych kosmetyków, oznaczenia produktów włókienniczych. Norma nie stanowi przepisu prawa.
Polską Normę (PN) zatwierdza Polski Komitet Normalizacyjny. Z uwagi na powiązania Polskiej Normy z innymi normami, można wyróżnić m.in. :
PN-EN - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie EN
PN-EN ISO/IEC - Polskie Normy wprowadzające normy europejskie będące wprowadzeniem norm międzynarodowych ISO/IEC
 
Co istotne, tworzeniem norm zajmują się w Polsce Komitety Techniczne złożone ze specjalistów delegowanych przez organy administracji rządowej, pracowników PKN, ale i organizacji, w tym organizacji konsumenckich. Powyższe oznacza, że również konsumenci, działając poprzez swych reprezentantów w organizacjach konsumenckich, mogą mieć realny wpływ na treść norm wykorzystywanych np. w produkcji wprowadzanych na rynek towarów.
Stosowanie norm jest dobrowolne. Oznaczenie wyrobu znakiem zgodności z Polską Normą:
 
 
                                                                                                
 
 
 
wymaga uzyskania zezwolenia Polskiego Komitetu Normalizacyjnego poprzedzonego wydaniem certyfikatu zgodności.
 
Warto zauważyć, że system normalizacyjny służy zarówno przedsiębiorcom, jak i konsumentom. Tym pierwszym, pozwala zredukować koszty prowadzonej działalności chociażby poprzez zastosowanie w produkcji rozwiązań technicznych sprawdzonych przez ekspertów komitetów technicznych; stosowanie norm bywa też często koniecznym warunkiem podjęcia współpracy międzynarodowej z innymi przedsiębiorcami. Konsumentom normalizacja ułatwia dostęp do produktów funkcjonalnych, ekologicznych ale i bezpiecznych. Widniejący na produkcie znak zgodności z Polską Normą, stanowi sygnał dla konsumenta, że produkt został dobrowolnie poddany pewnym ponadstandardowym wymaganiom.